سيد علي اكبر قرشي
347
قاموس قرآن ( فارسي )
أولو العزم شدند ؟ فرمود : چون نوح كتاب و شريعتى آورد پيامبران بعد از او همه شريعت و كتاب وى را اخذ كردند ، تا ابراهيم صحف و شريعتى آورد كه كتاب نوح را ترك كرد . . . پيامبرانيكه پس از ابراهيم آمدند همه تابع شريعت و صحف و منهاج ابراهيم بودند ، تا موسى تورات و شريعت خويش را آورد و صحف را ترك نمود ، هر پيامبريكه بعد از موسى آمد از تورات و شريعت موسى تبعيّت كرد تا عيسى انجيل و شريعتى آورد و شريعت موسى را ترك كرد پيامبران بعد از عيسى همه شريعت وى را دنبال كردند تا محمد صلَّى اللَّه عليه و آله آمد و قرآن را آورد حلال او تا قيامت حلال و حرام او تا قيامت حرام است . ايناناند پيامبران أولو العزم . بنا بر اين أولو العزم بمعنى صاحبان شريعت و عزم بمعنى شريعت است . در صافى و الميزان از كافى از امام صادق عليه السّلام منقول است : « سادة النّبيّين و المرسلين خمسة و هم أولو العزم من الرّسل و عليهم دارت الرّحى : نوح و ابراهيم و موسى و عيسى و محمّد صلَّى اللَّه عليه و آله و على جميع الانبياء » لفظ « المرسلين » در نسخهء صافى نقل نشده . پس از آنكه از روايات استفاده كردم كه عزم در اين آيه بمعنى شريعت و كتاب است ديدم در الميزان ذيل آيه فرموده : معنى عزم در اينجا يا صبر است . . . يا عزم بر وفا بميثاقيكه از انبياء گرفته شده . . . و يا بمعنى عزيمة يعنى كتاب و شريعت است . معناى سوم حق است و آن همان است كه روايات ائمه اهل بيت عليهم السلام آن را بيان مىكند . طبرسى رحمه اللَّه در جوامع الجامع فرموده : أولو العزم از پيامبران كسى است كه شريعت تازه آورده و شريعت سابق را نسخ كند آنها پنج نفراند : نوح ابراهيم ، موسى ، عيسى و محمد صلَّى اللَّه عليه و آله و عليهم . بقول بعضى آنها شش نفراند : نوح كه بر اذيت قوم خويش صبر كرد ، ابراهيم كه بر آتش صبر نمود ، اسحق